Пред едвај пет години, повеќе од половина од гасот што се троши во Европа доаѓаше од Русија, главно преку гасоводи. Но, Москва започна тотална офанзива против Украина, а и во европските престолнини сакаа да увезуваат што е можно помалку од Русија.
Набрзо, како што се верува, украинските саботери го уништија и Северен тек, така што тој гасен пат беше физички затворен.
Но, дали Европа, ослободена од зависноста од гас од Русија, сега влегува во нова зависност? Бидејќи течниот природен гас (ЛНГ) денес засилено пристигнува, а дури 57 проценти од увозот на тој енергетски извор доаѓа од САД. Се проценува дека уделот ќе порасне на 80 отсто до 2030 година.
Патем, САД воопшто не извезуваа гас до 2016 година, а денес се најголемиот извозник на ЛНГ во светот.
Наскоро и преку Грција
Американскиот институт за енергетска економија и финансиска анализа (ИЕЕФА), кој се залага за транзиција кон обновливи извори на енергија, во еден извештај тврди дека Европската Унија го поткопува сопствениот план од 2022 година. Идејата на тој план беше да се „заштеди енергија, да се диверзифицираат изворите и да се забрза транзицијата кон чиста енергија“.
Додуша, во тие планови гасот е дозволен како „почист“ извор на енергија од, на пример, јагленот или мазутот. Но, фактот дека американскиот течен гас е значително поскап од рускиот гас, исто така, влегува во пресметката.
„Американскиот течен природен гас е најскап за потрошувачите во ЕУ, но европските компании само потпишуваат нови договори“, вели Ана Марија Џејлер-Макаревиќ, аналитичарка на ИЕЕФА за европска енергија и авторка на извештајот.
Меѓу договорите е и оној потпишан од новиот грчки конзорциум Атлантик-Си ЛНГ за увоз на американски гас. Тој ќе продолжи со вертикален гасовод низ Бугарија и Романија, потенцијално до Украина.
Србија, исто така, изрази желба за течен гас што влегува во Европа преку грчкиот град Александрополис.
Грците за седум дена ќе се сретнат со американската страна, со идеја да добиваат 15 милијарди кубни метри гас годишно во следните две децении. За споредба, вкупната потрошувачка на гас во Србија е три милијарди кубни метри.
Германската фирма Секјуринг енерџи фор Јуроп, исто така, има договор со истиот американски добавувач, Венчр глобал, од 2023 година. Всушност, таа е наследник на национализираниот огранок на Газпром за Германија. Според тој договор, Германците увезуваат 2,25 милиони тони течен гас годишно во следните две децении, од погонот во Луизијана.
DW
