Данска: Избори во сенка на кризата со Гренланд

Мете Фредериксен може да се види насекаде во копенхашкото метро. Данската премиерка гледа од голем постер веднаш до ескалаторот на плоштадот кај Градското собрание. „Кој сака да остане цврст, мора да се држи заедно“, пишува на него. Оваа порака ѝ е важна во немирен свет, рече Фредериксен и во една од последните ТВ-дебати на данското радио и телевизија.

„Повеќе од сѐ друго верувам во соработка и единство, кога другите сакаат да делат“, нагласува премиерката. „Мора да се зајакнеме однадвор и однатре. Мора да ја зајакнеме нашата држава на благосостојба и да водиме строга политика за имиграција. А ако сакате да бидете апсолутно сигурни дека ќе останам ваша премиерка, тогаш во вторник гласајте за социјалдемократите.“

Чиста вода за пиење, одгледување свињи, пензии
Фредериксен го закажа терминот за парламентарните избори пред само три недели – како премиерка, според данските правила, таа може да го одреди датумот. Избори требаше да се одржат најдоцна наесен.

Но социјалдемократката сака да го искористи поволниот момент по кризата со Гренланд, веруваат набљудувачи како Каспер Мелер Хансен. „Ако ги прашате Данците, тие во анкетите велат дека владата одлично реагирала на заканите од Доналд Трамп по прашањето на Гренланд“, објаснува политикологот.

И во поддршката за Украина сите се согласни. Но конфликтните линии каде што ќе се решаваат овие избори се на друго место. Станува збор за „чиста вода за пиење, за одгледување свињи или за пензиите.“

Данска е земјоделска земја – во северниот сосед на Германија живеат повеќе свињи отколку луѓе. За нив се расправаше страсно, откако левите партии предложија забрана за нови конвенционални фарми за свињи.

Фредериксен освен тоа се изјасни за данок на богатство, за да се финансираат одделенијата во првите години од основното образование. Според последните анкети, нејзината партија би можела со околу 20 проценти повторно да биде најсилна. „Но социјалдемократите сѐ уште се соочуваат со најлошиот резултат во својата историја“, нагласува политикологот Мелер Хансен.

Ниту еден табор нема сигурно мнозинство
Вкупно дванаесет партии би можеле да влезат во данскиот парламент – благодарение на нискиот праг од само два процента. Во последната анкета таканаречениот „црвен блок“ од социјалдемократи и мали левичарски партии беше за нијанса пред „синиот блок“ од граѓански и десничарски партии. Но ниеден од двата табора не достигнува неопходно мнозинство од 90 мандати.

 

 

 

DW