Започна со проширување на Институтите Конфучие и заеднички академски програми, а заврши со капитално-економски и инфраструктурни договори и технолошки прилив. Денес, присуството на Кина во шесте земји од Западен Балкан е раширено, од културна до економска дипломатија.
Експанзијата на присуството на Балканот се случува од 2013-14 година, кога Кина ја започна иницијативата „Појас и пат“.
„Појас и пат“ е најголемиот инфраструктурен потфат во светот, кој вклучува 65 земји и меѓународни организации (речиси 4,5 милијарди луѓе). Како дел од него, Пекинг го објави „Дигиталниот пат на свилата“ пред неколку дена, во 2015 година.
Од „мека“ до корумпирана моќ, благодарение на вакцините
Експанзијата на иницијативата „Појас и пат“ се карактеризираше со постепена трансформација на таканаречената „мека“ во „тврда моќ“.
„Тврдата моќ е корумпирана „мека моќ“, изјави за Радио Слободна Европа Паоло Пицоло, истражувач во Центарот за меѓународни студии и развој на Јагелонскиот универзитет во Краков, најстариот универзитет во Полска.
Пресвртот од „мека“ во „сурова“ кинеска моќ на Балканот, нагласува Пицоло, се случил „кога Кина започнала со поагресивен настап, во однос на нејзиниот пристап во регионот“.
„Верувам дека започнало околу 2019 година, што значи непосредно пред пандемијата на КОВИД“, вели овој соговорник.
„Конкретен пример за ова беше кампањата за вакцинација кога Кина почна да ги опишува западните земји како неефикасни во обезбедувањето помош на Балканот и се претстави како сила која веднаш дошла на помош. Дипломатијата за вакцинација беше употреба на форма на „остра моќ“, вели Пицоло.
Пекинг реагираше брзо и понуди поддршка на Србија откако таа прогласи вонредна состојба во март 2021 година, а бидејќи пристапот до медицинска опрема претходно беше спречен поради ограничувања на извозот од земјите на ЕУ. Српскиот претседател Александар Вучиќ потоа ја нарече европската солидарност „бајка“ и додаде дека само Кина е подготвена да ѝ пружи помош на Србија.
ЕУ се обврза да даде 70 милиони евра на адресите на шест потенцијални членки на ЕУ во Западен Балкан, вклучувајќи ја и Србија, за купување вакцини, но додека чекаше на испораките, во јануари 2021 година, Србија започна со масовна вакцинација со кинеската вакцина „Синофарм“, а исто така и со руската вакцина „Спутник“.
Така, Србија се појави на чело на регионалната кинеска „дипломатија на вакцини“ во Европа. Сè се случуваше во време кога Пекинг имаше за цел да го зголеми своето глобално влијание со испраќање вакцини во посиромашните земји, со што ја пополни празнината што ја оставија западните земји.
Како што напиша редакцијата на Радио Слободна Европа (РСЕ) на англиски јазик на почетокот на 2021 година, за Кина, давањето вакцини на Србија имаше цел да биде важна геополитичка победа.
Во февруари 2021 година, кинеското Министерство за надворешни работи соопшти дека доставило бесплатни вакцини против КОВИД во 53 земји низ целиот свет.
„Ова е моментот кога „меката моќ“ се трансформираше во „тврда моќ“ на многу порешителен и поспецифичен начин. Едноставно затоа што стана, покрај културното и обичното економско влијание, начин за манипулирање со јавната перцепција за Кина и мислењето што земјите, народите од регионот го имаат за таа земја, особено преку технолошкиот развој и технолошките средства“, објаснува Пицоло и додава:
„Тоа е хибридна или асиметрична стратегија. Наместо да користи „тврда“ моќ, што е воена моќ, принудна економија, како „тврда“ моќ Кина користи информативна пропаганда со цел да убеди, така да се каже, да ги освои умовите на луѓето“, истакнува Пицоло.
slobodnaevropa.mk
