Цените на храната во Европа значително варираат, а податоците од Еуростат за 2024 година откриваат големи разлики меѓу земјите. Храната е еден од најголемите трошоци на домаќинствата, со просек од 11,9% од вкупната потрошувачка во ЕУ, а во земји како Романија достигнува и до 20%.
Според индексот на ценовно ниво на Еуростат, ако просечната кошница на храна во ЕУ чини 100 евра, во Северна Македонија таа кошница чини само 73 евра – што ја прави најевтина земја за храна во Европа. Од друга страна, Швајцарија е најскапа, со цена од 161,1 евра, односно 61% над просекот на ЕУ.
Македонија – најевтина земја за храна во Европа
Северна Македонија се издвојува како најевтина земја за храна меѓу 36 европски држави. Оваа позиција ја става пред сите земји од регионот и Европа, вклучувајќи ги и земјите од Западен Балкан, кои генерално имаат пониски цени. За споредба, во Романија – најевтината земја во ЕУ – истата кошница чини 74,6 евра, додека во Швајцарија, која е најскапа, цената достигнува 161,1 евра.
Иако цените се ниски, просечните приходи во Македонија се значително пониски од оние во ЕУ, што значи дека процентот од буџетот кој домаќинствата го трошат на храна е поголем.
Освен Северна Македонија и Романија, Турција (75,7 евра), Босна и Херцеговина (82,5 евра), Црна Гора (82,6 евра) и Бугарија (87,1 евра) се далеку под просекот на ЕУ. Србија (95,7 евра) и Албанија (98,7 евра) се исто така поевтини од ЕУ.
Меѓу „Големата четворка“ на ЕУ, цените на храната се повисоки од просекот на ЕУ и во Италија (104 евра) и Германија (102,9 евра). Шпанија (94,6 евра) е за 5,4% поевтина од ЕУ.
Кои земји се најскапи?
Швајцарија е најскапа земја за храна во Европа, со цени 61% над просекот на ЕУ. Следуваат Исланд и Норвешка, а меѓу земјите на ЕУ најскап е Луксембург. Данска, Ирска, Франција и Австрија исто така имаат високи цени.
Земјите со повисоки просечни плати, како што се Данска и Швајцарија, имаат тенденција да имаат повисоки цени на храната бидејќи трошоците за работна сила во земјоделството, преработката и малопродажбата се пренесуваат на потрошувачите. Разликите во оданочувањето, особено ДДВ-то за прехранбените производи, исто така, се причина за некои од разликите. Некои земји наметнуваат пониска или дури нулта стапка на ДДВ за храна, како што е Ирска, додека во други како Данска храната подлежи на стандардна стапка на ДДВ.
DW
